Trong số trở lại tháng 9/2025, Esquire Việt Nam đã thực hiện chân dung 25 người đàn ông đang định hình Việt Nam hôm nay — từ nghệ sĩ, vận động viên cho đến doanh nhân và nhà sáng tạo. Họ cùng nhau thể hiện tinh thần của chủ đề Age of Excellence — đại diện cho một thế hệ dẫn đầu, tỏa sáng bằng bản lĩnh và sức ảnh hưởng lan tỏa. Hãy đón xem toàn bộ series tại đây.
Richard Streitmatter-Trần (@rstreitmatter) là nghệ sĩ, giảng viên và nhà sáng lập không gian nghệ thuật Dia Projects, hiện sống và làm việc tại TP.HCM từ năm 2003. Sinh năm 1972 tại Biên Hòa và được gia đình người Mỹ gốc Đức nhận nuôi khi mới 8 tháng tuổi, Richard tốt nghiệp ngành Studio for Interrelated Media tại Massachusetts College of Art.
Hai thập kỷ qua, anh ghi dấu ấn với các tác phẩm điêu khắc, hội họa và sắp đặt, từng xuất hiện tại Biennale Venice, Biennale Singapore và Triennale Setouchi, cũng như trong nhiều bộ sưu tập quốc tế như Bảo tàng Nghệ thuật Singapore và Lưu trữ Documenta.
Hiện Richard Streitmatter-Trần là giảng viên ngành Nghiên cứu Nghệ thuật và Truyền thông tại Đại học Fulbright Việt Nam. Với Richard, nghệ thuật không chỉ là biểu đạt, mà còn là cách chất vấn và dẫn lối cho hành trình tồn tại cá nhân, trong sự giao thoa văn hóa giữa Việt Nam và thế giới.
ESQUIRE VIỆT NAM: Anh có thể chia sẻ hành trình đến với công việc hiện tại của mình được không?
RICHARD STREITMATTER-TRẦN: “Khác với nhiều nghệ sĩ khác, tôi không hề có kế hoạch từ nhỏ sẽ trở thành nghệ sĩ. Tôi từng là một học sinh trung bình, lớn lên trong một gia đình lao động. Không có thành tích học tập đủ tốt hay điều kiện tài chính để học đại học sau trung học, lựa chọn duy nhất lúc ấy của tôi là nhập ngũ vào quân đội Mỹ năm 18 tuổi.
Đó cũng là bước khởi đầu sự nghiệp đầu tiên của tôi khi còn rất trẻ. Sau nhiều thăng trầm trong thời gian tại ngũ, tôi cuối cùng tìm thấy bản thân trong một trường mỹ thuật vào đầu thiên niên kỷ mới. Chính tại đây, tôi phát hiện ra niềm đam mê sáng tạo của mình qua nghệ thuật”.
Đâu là khoảnh khắc bắt đầu trong sự nghiệp của anh?
“Có lẽ tôi sẽ nhắc đến hai điều. Thứ nhất là quyết định chuyển về Việt Nam ngay sau khi tốt nghiệp mỹ thuật. Toàn bộ sự nghiệp nghệ thuật chuyên nghiệp của tôi đã gắn liền với Sài Gòn từ năm 2003. Sau khoảng một thập kỷ thử nghiệm với nghệ thuật ý niệm, trình diễn và video, tôi chuyển dần sang chất liệu truyền thống hơn, bắt đầu với vẽ và rồi tìm đến điêu khắc và nghệ thuật sắp đặt.”
Anh hình dung Việt Nam trong 10 năm tới sẽ như thế nào, đặc biệt là trong lĩnh vực sáng tạo, điều gì khiến anh hứng khởi nhất?
“Tôi luôn trân trọng cách mà những người làm sáng tạo tại Việt Nam—từ nghệ thuật, điện ảnh, thiết kế, âm nhạc đến trình diễn đều có thể dễ dàng hợp tác với nhau. Hệ sinh thái sáng tạo ở đây vừa chặt chẽ, vừa cởi mở, và tôi hy vọng nó sẽ luôn giữ được tinh thần đó. Với tư cách một nhà giáo và thuộc thế hệ đi trước, tôi thực sự ngưỡng mộ trí tuệ, lòng trắc ẩn và khát vọng của các thế hệ trẻ. Là một người cha của những đứa trẻ thuộc Gen Alpha, tôi rất lạc quan về khả năng họ sẽ tỏa sáng trong thập kỷ tới ở Việt Nam”.
Đối với anh, “xuất sắc” nghĩa là gì?
“Với tôi, xuất sắc là khi bạn đạt và vượt qua những kỳ vọng của chính mình, nhưng theo một cách không làm tổn hại hay giới hạn người khác. Bất kỳ thành tựu nào cũng không đáng để tôn vinh nếu nó đánh đổi bằng hạnh phúc của ai đó. Xuất sắc là sự trọn vẹn. Để so sánh, bạn không thể nói mình có một sức khỏe xuất sắc nếu tâm trí mạnh mẽ nhưng trái tim lại yếu ớt”.
***Ê-kíp thực hiện***
Photographer: Tang Tang
Editorial Director: Dan Q. Dao
Creative Director: Lee Khuat
Managing Editor: Santh Vo
Producer: Martin Mai
Editor: Richard Le
Stylist: Phạm Minh Trí
Hair: Lam Duy
Makeup: Dinh Tran
Fashion: Gian Saigon, CAOSTU, FOURTYHREE, Victim Of The Prime, T-REDX, Merino Atelier
Photo Assistant: IconT, Lê Bảo
Production Assistants: Dory Mai, Dylan Nguyen
Stylist Assistant: Oanh Ng, Tyran
Video: Barack Huy
BTS: Alex Yem
